W dniu publikacji tego artykułu brzuchy pewnie są już napełnione a pozytywna poświąteczna atmosfera jeszcze się utrzymuje. Dodając coś od siebie, co byście Państwo powiedzieli, gdybym napisał, że zwyczaje i symbole takie jak pisanki czy rzeżucha polskie nie są, a wywodzą się ze starożytnej Persji i państw ościennych? Wiele osób z pewnością zaskakują takie informacje. Zatem już wyjaśniam.
Narodowym świętem narodów zamieszkujących Bliski i Środkowy Wschód jest Perski Nowy Rok zwany również Nowruzem. Obchodzony 21 marca, czyli pierwszego dnia kalendarzowej wiosny, liczy sobie już 3000 lat. W 2009 roku święto to zostało zarejestrowane na liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO.
Nowruz trwa 13 dni. Dzieci nie chodzą do szkoły, sklepy i urzędy są częściowo zamykane. W tym czasie członkowie rodziny zarówno bliższej jak i dalszej składają sobie wizyty. Dokonywane są wiosenne porządki a domy pokrywają się zdobieniami w postaci ptaków, gwiazd, motyli i ryb.
W centralnym miejscu każdego perskiego mieszkania wystawiany jest stół z odświętnymi dekoracjami zwany Haft Seen.
Znajdują się na nim przedmioty o następującej symbolice:
- sabzeh – wysiana zielona pszenica symbolizująca odradzanie się przyrody;
- senjed – suszone owoce drzewa lotosu – znak miłości;
- sib – jabłko symbolizujące piękno i zdrowie;
- somaq – sproszkowane jagody, w kolorze wschodzącego słońca;
- seer – czosnek – ważny dla zdrowia;
- sonbol – hiacynt – zapowiedź nadchodzącej wiosny;
- sekkeh – garstka monet – symbol bogactwa i dobrobytu;
- lustro – symbol prawdy, poznania samego siebie;
- jajka – symbol królestwa zwierząt i urodzaju/płodności;
- rybki – symbol świata zwierzęcego i wody;
- tom poezji Hafeza;
- serkeh – ocet – symbol dojrzałości i cierpliwości;
- samanu – słodki pudding symbolizujący dobrobyt
Czy stół ukazany powyżej nie przypomina trochę tego wielkanocnego? W takim razie skoro Persowie jako pierwsi tworzyli pisanki oraz odpowiednik wysianej rzeżuchy to jak one trafiły na polskie stoły? Może to wynikać z faktu, że w starożytności kultura perska stykała się z kulturami wczesnochrześcijańskimi oraz islamskimi na drodze powiązań handlowych, religijnych i politycznych. Starożytna Persja bowiem dawniej graniczyła niegdyś z greckimi polis a potem z Imperium Rzymskim, które z czasem stało się państwem chrześcijańskim.
Mam nadzieję, że ta drobna ciekawostka przyda się przy rodzinnym stole jako kolejny temat do rozmowy. Życzę wszystkim czytelnikom przede wszystkim zdrowia!
